علوم تجربی نهم صفحه 166 - گفتوگو کنید
شیوع سرطان در منطقهای زیاد شده است. کارشناسان علت آن را وجود نوعی مادهٔ آلاینده در خاک زمینهای کشاورزی و مراتع آن منطقه میدانند. چگونه این ماده که در خاک است، عامل سرطان در مردم آن منطقه شده است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 166 - گفتوگو کنید
این مسئله به یکی از پدیدههای خطرناک در بومشناسی به نام **بزرگنمایی زیستی** یا انباشتگی زیستی مربوط میشود.
بیایید مسیر حرکت این ماده سمی را از خاک تا بدن انسان دنبال کنیم:
۱. **جذب توسط گیاه**: گیاهان و محصولات کشاورزی که در آن خاک آلوده رشد میکنند، ماده سمی را همراه با آب و املاح از طریق ریشه جذب کرده و در بافتهای خود (میوه، ساقه و برگ) ذخیره میکنند.
۲. **انتقال به زنجیره غذایی**: جانوران (مثل گاو و گوسفند) از این گیاهان یا علوفه مراتع تغذیه میکنند.
این مواد سمی چون در بدن جانداران تجزیه یا دفع نمیشوند، در بافتهای چربی یا کبد آنها انباشته میشوند.
۳. **مصرف توسط انسان**: انسانها با مصرف محصولات گیاهی (میوه و سبزیجات) و محصولات جانوری (گوشت و شیر) آلوده، مقدار زیادی از این سموم را وارد بدن خود میکنند.
**چرا باعث سرطان میشود؟**
چون این مواد آلاینده (مثل فلزات سنگین یا سموم شیمیایی) در طول زنجیره غذایی غلیظتر میشوند، وقتی به بدن انسان میرسند مقدارشان بسیار زیاد است.
این مواد باعث ایجاد تغییر در **DNA** یاختههای بدن شده و با اختلال در تقسیم سلولی، منجر به ایجاد **تومورهای سرطانی** میشوند.
بنابراین، سلامت خاک مستقیماً با سلامت سفره و جان انسانها در ارتباط است.